SEBZE FİDELERİNDE KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ (ÇÖKERTEN) HASTALIĞI

(Pythium spp.,Rhizoctonia spp.,Fusarium spp.,Alternaria spp.,

Sclerotinia spp.,Phytophthora spp.,)

            O Fide devresinde görülen bir hastalıktır. Çıkıştan önce de zarar meydana gelebilir. Fidelik devresinde fidelerin toprakla temas eden kök boğazlarından itibaren yattıkları görülür. Gerek çıkış öncesi gerek sonrası meydana gelen ölümler sonucu fidelikte ocaklar halinde boşluklar meydana  gelir. Fidelik koşulları uygun olduğu takdirde, hastalık fidelerin tamamının tahrip olmasına sebep olabilir

            Tüm sebze çeşitlerinin fidelik devresinde zararlıdır.

            X Etmeni birden fazla fungus olup, genellikle toprak menşelidir. Bir kısım etmen tohumla da bulaşabilir.

            Z MÜCADELESİ:

            Kültürel Önlemler:

            -Zarar görülen fideliklerin toprağı değiştirilmeli,

            -Tohum çok sık ekilmemeli,

            -Hastalıklı fideler ayıklanmalı,

            -Fidelik toprağı ile camekan arasında yeterli yükseklik bırakılmalı,

            -Fideler uygun hava koşullarında açılıp sık sık havalandırılmalı,

            -Fazla sulamadan kaçınılmalı,

            -Gereksiz yere fazla azotlu gübre verilmemeli,

            -Erken ekim yapmaktan kaçınılmalı,

            -Fidelikler bol güneş alan, soğuk rüzgarları tutmayan yerlerde kurulmalı,

            Kimyasal Mücadele: İlaçlamalar, tohum ilaçlaması, toprak ilaçlaması(ekimden önce, ekimden sonra) ve fidelerin toprak yüzüne çıkışından sonra yapılabilir.

Kullanılacak İlaçlar ve Dozları: Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerine danışabilirsiniz.

Dikkat Edilmesi Gereken Uyarılar:

            Toprak İlaçlaması(ekimden önce): Fidelik toprağı ve malzemesi %40'lık formaldehit ile ekimden 15-20 gün önce 100 lt. suya 4 lt. karıştırılarak m² 'ye 10 lt. verilmelidir. Fidelik 2-3 gün kapalı tutulduktan sonra açılır ve 7-10 gün havalandırılır.

            Fidelik toprağının 1 m² 'si için 60 gr. Methyl Bromide fumigasyonu yapılabilir. Toprak sıcaklığının  15 C° nin altında, olmamasına ve toprağın tavında olmasına dikkat etmek gerekir, fidelik 2 gün kapalı tutulur. 48 saat havalandırılır  ve ekim yapılabilir.

            150 ml. %40'lık formaldehit  500 gr. testere tozuna azar azar dökülerek emdirilir ve 1 m² lik fidelik toprağına serpilir, 10 cm derinliğine gelecek şekilde karıştırılır ve 3 gün sonra da ekim yapılabilir.

            Etkili maddesi Quintozene 18 toz ilaçlardan m² ye 35 gr. preparat 4-5 misli kumla karıştırılarak nemli toprak yüzüne homojen olarak serpilir. 10-15 cm. derinliğe gelecek şekilde karıştırılır ve 5 gün sonrada ekim yapılabilir.

            Etkili maddesi Quintozene 10 + Captan 10 toz olan ilaçlardan m² ye 40 gr. preparat 4-5 misli kumla karıştırılarak nemli toprak yüzeyine homojen olarak serpilir. 10-15 cm. derinliğe gelecek şekilde karıştırılarak ilaçlanır ve 5 gün sonra ekim yapılabilir.

            Küçük yerlerde kaynar su ile de toprak dezenfeksiyonu yapılabilir.

            Ekim Yapıldıktan Sonra: Tohum ekilip üstü kapak gübresiyle kapatıldıktan sonra fideliğin m² 'sine % 0,6'lık göztaşı mahlülünden 5 litre verilir. 10 dakika sonra aynı yer 5 litre temiz su ile sulanmalıdır. (Bu ancak domates, biber, patlıcan fideliklerinde uygulanabilir.)

            Tohum İlaçlaması: 100 kg. tohuma 200 gr. ilaç gelecek şekilde Mancozeb, Maneb, Thiram'lı ilaçlardan birisi ile koruyucu bir tohum ilaçlaması iyi sonuç verebilir.

            Fideler Toprak Yüzüne Çıktıktan Sonra: Fidelikte hastalık görüldüğü takdirde listedeki ilaçlardan biri ile ilaçlama yapılır. Hastalık duruncaya kadar (İcabı halinde 2-3 ilaçlama) haftada bir verilebilir,her ilaçlamanın arkasından da temiz su ve bahçe süzgeciyle sulama yapılmalıdır.

            İlaçlamalara rağmen fidelerde çökerten meydana gelmesi halinde, hastalıklı fideler sökülüp, temizlenmeli, yerlerine 1 cm. kalınlığında sönmemiş kireç+kum karışımı, konulup, üzerine su verilmelidir.