BUĞDAY SÜRME HASTALIĞI

(Tilletia foetida "Wallr."Liro; Tilletia caries "D.C". Tul.)

            O Sürmeye yakalanan buğday bitkileri, başaklar süt olum devresine gelinceye kadar tarlada sağlamlardan ayırt edilemezler. Hasta bitkiler, biraz kısa boyludur ve daha uzun süre yeşil kalırlar. Hastalıklı başakların renkleri, mavimtırak yeşildir ve sağlamlara nazaran daha hafif olduklarından dik dururlar. Buğday çeşitlerinin bir çoğunda, sürmeli başakların kavuzları açtığında, kirli gri renkteki kör taneler görülür Bu kör taneler ezildiğinde, siyah-kahverengi bir toz kütlesi çıkar ve balık kokusuna benzer kötü bir koku yayılır.   

            Çok zararlı bir hastalıktır. Meydana getirdiği ürün kaybı yanında tohumluğun kalitesini     düşürerek de zarara neden olur.   
             Bulaşık tohumla yapılan unlar esmer olur. Bu unlarla beslenen insanlarda ve bulaşık tane ve saman yiyen bazı hayvanlarda sindirim sistemi bozuklukları meydana gelebilir.
            X Etmeni fungus olan bir başak hastalığıdır. Bulaşmalarda ilk kaynak kör adı verilen hastalıklı tanelerdir. Harman sırasında, ezilerek, sporları sağlam tanelere bulaşır. Bulaşık tohumlar, tarlaya ekildiğinde, uygun koşullarda, tohumla beraber çimlenir, genç sürgünü bulaştırır. Hassas çeşitlerde, başağa kadar ulaşır, çoğalarak tanenin içini doldurur.
            En önemli faktör, toprak sıcaklığı ve nemidir. Çimlenmesi sırasında ,toprak sıcak ise (20 C° civarı) buğday çimi çabucak gelişip, enfeksiyondan kurtulmaktadır.

             Z MÜCADELESİ:

             Kültürel Önlemler: Hastalığın çıkışı ekim zamanı ile çok ilgilidir. Bu bakımdan, erken ekim veya yazlık ekim yapıldığında, hastalık az oranda kendini gösterir.

             Tohumluğun yabancı maddeler yanında sürmeli tanelerden temizlenmesi, hastalığı azaltıcı faktördür. En iyi korunma çaresi dayanıklı çeşit yetiştirmektir.

             Kimyasal Mücadele: En etkin yol kuru tohum ilaçlamasıdır. Tohumun yetiştirildiği tarlada hastalık oranı ve bulaşıklık derecesi ne olursa olsun, ilaçlanması gerekir.

             Tohumlar ekim öncesi tavsiye edilen tohum ilaçlarından herhangi biri ile ilaçlanır. İlaçlanan tohumlar en çok 1.5 aya kadar depolanabilir. Bunu aşan sürelerde ilaç etkinliği azalır.

 Kullanılacak İlaçlar ve Dozları: Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerine danışabilirsiniz.